Utrechtse junk speelt in Arabisch sprookje
Utrechts Nieuwsblad - Zaterdag 26 augustus 200
Door Anouk Middelkamp

Levensgevaarlijk was het soms, het maken van een film over een Utrechtse junk.
Boze verslaafden die de camera molesteerden, vechtpartijen: de Jordaanse filmmaker Mahmoud Massad maakte het allemaal mee. Over twee maanden levert hij zijn eerste echte film af: een Arabisch sprookje met een junk in de hoofrol, dat zich in de stad Utrecht afspeelt.

Twee werelden komen samen. Drie jaar geleden liep Massad om twee uur 's nachts door de stad en hoordehij Arabische muziek. Het bleek de Marokkaanse zwerver Hassan te zijn, die al vijf jaar in Utrecht op een fluit speelt.
'Hij deed me denken aan de Arabische sprookjesfiguur Slimme Hassan', zegt Massad. Arabische moeders vertellen hun kinderen voor het slapen gaan altijd verhalen over hem. De filmmaker groeide zelf op met deze sprookjes. Hij werd geboren in Jordanie en woonde vervolgens in verschillende Arabische en Europese landen. Sinds vijf jaar verblijft hij in Nederland. 'Ik ben al jaren met een verblijfsvergunning bezig en telkens krijg ik weer andere antwoorden' zucht de Jordanier. Voorlopig laat ik het er maar bij zitten. Ik wil me nu helemaal concentreren op de film. De film geeft een moderne draai aan he sprookje van 'Slimme Hassan' door de Utrechtse zwerver centraal te stellen . De kijker krijgt inzicht in zijn leven op straat. 'Deze Hassan droomde van een goede baan in Nederland, maar kwam in de goot terecht' vertelt Massad. 'Met dit verhaal wil ik laten zien dat het voor immigranten lang niet altijd rozengeur en maneschijn is.'
Massad wijst hiermee naar zichzelf: 'Toen ik naar Nederland kwam, dacht ik ; ik ga wel even studeren.'
Maar zo makkelijk ging dat niet.
Ik heb jarenlang moeten leven van zevenhonderd gulden per maand. Om zichzelf te kunnen onderhouden, ging Massad fotograferen en maakte hij verschillende (korte) films.
'Maar dat was altijd in opdracht' zegt de Jordanier. 'Het sprookje van slimme Hassan is de eerste film de ik op eigen initiatief maak.'

De filmmaker volgde drie jaar lang de zwerver. Hij ging met hem mee naar opvangcentra en filmde gesprekken met andere junks.
'Dat was niet altijd even plezierig' lacht Massad. Ze wilden niet allemaal worden gefilmd. Ik heb heel wat ruzietjes uit moeten vechten.
Hoewel de filmmaker subsidie van onder andere de gemeente Utrecht kreeg, is de film toch gemaakt met een minimaal budget. De hele productie,die 40 minuten duurt,heeft in totaal honderd zestigduizend gulden gekost. Massad: 'Dat is een belachelijk laag bedrag. Voor een reclamefilmpje van een paar minuten wordt soms al drie ton uitgetrokken.'
Om de kosten te drukken, werkte hij met een kleine ploeg van maximaal drie mensen.
Hij kreeg daarnaast veel hulp van vrienden. Wijzend op de montage-apparatuur in zijn kamer: 'Deze spullen heb ik allemaal kunnen lenen van vrienden. Dat scheelt enorm veel geld.'
De Jordanier is nu bezig met het monteren van de film. Hij hoopt dat de productie op tijd klaar is voor het Rotterdams Filmfetival deze winter.
'Ik heb nog twee maanden en ik ben nu dag en nacht bezig' lacht hij 'Ik droom er zelfs van.' Massad wil zijn film ook uitbrengen in het Midden-Oosten. 'Hij zal daar wel wat stof doen opwaaien' denkt hij.
Slimme Hassan is in Arabische landen toch een held. Dat ik hem laat spelen door een zwerver, zal niet in goede aarde vallen. Hij hoopt dat de film zijn doorbraak als filmmaker in Nederland betekent. Ik wil graag meer professionele producties maken. En als ik een vaste opdrachtgever heb, krijg ik misschien ook een verblijfsvergunning.
Als de film goed wordt ontvangen, is er een kans dat hij in de Utrechtse bioscopen gaat draaien. De Jordanier verwacht dat Utrechters de film wel waarderen.
Als buitenlander heb ik een frisse kijk op de stad. Ik pik andere zaken op dan mensen die hier hun hele leven al wonen.
Ik denk dat het een verrassend portret van de stad is.